Απόστολος Βανταράκης

Από τον Απρίλιο του 2019 ως τον Δεκέμβριο του 2025 ο Καθηγητής Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών Απόστολος Βανταράκης πλήρωσε από τα έργα του 86.210 € σε μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, την ΕΜΒΙΩ, που είχε έδρα τη διεύθυνση όπου είναι γραμμένη η κόρη του, δήλωσε στο κρατικό μητρώο των μη κερδοσκοπικών φορέων τον δικό του αριθμό κινητού και έκοψε στο Πανεπιστήμιο 40 από τα 47 τιμολόγιά της.

Μια ΑΜΚΕ, ένας πελάτης

Η ΕΜΒΙΩ είναι αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία της Πάτρας με επάγγελμα, στα παραστατικά του ΕΛΚΕ, «Υπηρεσίες περιβαλλοντικής έρευνας». Δεν έχει καρτέλα στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Στις αναθέσεις του ΕΛΚΕ του 2019 και του 2021 δηλώνει έδρα «ΝΑΥΣΙΚΑΣ 41 ΤΚ:26442 Πάτρα».^7,8

Από τον Απρίλιο του 2019 ως τον Δεκέμβριο του 2025 ο ΕΛΚΕ του Πανεπιστημίου Πατρών της πλήρωσε 91.810,48 € με 40 χρηματικά εντάλματα. Στα 38, 86.210,48 €, επιστημονικός υπεύθυνος του έργου ήταν ο Βανταράκης· στα άλλα δύο, 5.600 €, ο συνάδελφός του στο Εργαστήριο Υγιεινής Μιχαήλ Λεοτσινίδης.^4,5 Τα χρήματα ήρθαν από δεκαπέντε έργα του: την κατάρτιση εξ αποστάσεως «Μικροβιολογία Νερού» (23.190 €), τις αναλύσεις του εργαστηρίου για τρίτους (18.410 €), την «Ποιότητα Νερών και Τροφίμων» (12.028 €), το Εθνικό Πρόγραμμα Επιδημιολογίας Λυμάτων (12.440 €), ευρωπαϊκές κοινές δράσεις για την υγεία των παιδιών και τον καρκίνο, το «Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Ελευσίνας».⁴

Τα τιμολόγια της ΕΜΒΙΩ είναι αριθμημένα. Το πρώτο που πλήρωσε ο ΕΛΚΕ, τον Απρίλιο του 2019, είναι το 29ο της· το τελευταίο, τον Δεκέμβριο του 2025, το 75ο.⁶ Από τα 47 τιμολόγια που έκοψε η ΑΜΚΕ σε επτά χρόνια, τα 40 τα πλήρωσε το Πανεπιστήμιο, σχεδόν όλα από τα έργα του Βανταράκη. Για άλλους πελάτες έμειναν επτά.

Από το 2018

Η πρώτη δημοσιευμένη πληρωμή της ΕΜΒΙΩ είναι της 18ης Ιανουαρίου 2018: 2.500 € για «έξοδα συνεδρίων-δεξιώσεων» από το έργο «7th International Conference, Swimming Pool & Spa, 2-5 May 2017, Kos Island, Greece». Επιστημονικός υπεύθυνος του έργου είναι ο Βανταράκης.¹⁴ Την ίδια χρονιά η ΑΜΚΕ δούλευε και για δήμους. Τον Ιούλιο του 2018 ο Δήμος Καλαβρύτων της ανέθεσε, για 2.000 €, τη «σύνταξη και υποβολή πρότασης στο ΕΣΠΑ για το Κέντρο Κοινότητας Καλαβρύτων».¹⁵ Τον Σεπτέμβριο του 2018 και τον Ιούνιο του 2019 ο Δήμος Ανδραβίδας-Κυλλήνης της πλήρωσε 22.400 € για «επιστημονική υποστήριξη του Κέντρου Κοινότητας & Κέντρου Ένταξης Μεταναστών».¹⁶

Δεκαοκτώ μικρές αναθέσεις

Η ΕΜΒΙΩ μπήκε στα έργα με απευθείας αναθέσεις «κατόπιν τεκμηριωμένου αιτήματος του Επιστημονικώς Υπευθύνου». Από το 2019 ως το 2023 ο ΕΛΚΕ εξέδωσε 18 τέτοιες αποφάσεις, από 1.290 ως 3.100 € η καθεμία: «δημοσκόπηση και κοινωνική έρευνα», «διάχυση αποτελεσμάτων», «δημιουργία newsletter», «αξιολόγηση του eclass», «μελέτη εξωστρέφειας».^7,8,9 Στις 13 Μαΐου 2022 εκδόθηκαν δύο αποφάσεις των 2.500 €, με το ίδιο αντικείμενο, «αξιολόγηση έργου και πράξεων, ανάλυση δεδομένων», σε δύο διαφορετικά έργα του.¹⁰ Στα εντάλματα, η ίδια υπηρεσία καταχωρίζεται άλλοτε ως «Έξοδα για την προβολή & διαφήμιση των έργων» και άλλοτε ως «Λοιπά έξοδα».⁴

Πέντε εντάλματα, 12.439,84 €, πληρώθηκαν από το «Εθνικό πρόγραμμα επιδημιολογίας λυμάτων για την παρακολούθηση, έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη», το πρόγραμμα του κράτους για την επιτήρηση της πανδημίας μέσα από τα λύματα (2022–2025).¹¹

Το κινητό και η διεύθυνση

Τον Ιανουάριο του 2025 η ΕΜΒΙΩ γράφτηκε στο Μητρώο Ενισχυόμενων Φορέων, το κρατικό μητρώο των μη κερδοσκοπικών που παίρνουν δημόσιο χρήμα. Δήλωσε νέα έδρα, Πέντε Πηγαδιών 102, και ένα κινητό τηλέφωνο.¹² Είναι το κινητό που αναγράφει ο ίδιος ο Βανταράκης κάτω από την υπογραφή του, μαζί με το πανεπιστημιακό του email, στην ανακοίνωση του Πανεπιστημίου για μια εκδήλωση του Οκτωβρίου 2024 που συνδιοργάνωσαν η ΕΜΒΙΩ και το εργαστήριό του (Ιστορία 4).¹³

Η παλιά έδρα, Ναυσικάς 41, είναι η διεύθυνση της κόρης του Μαρίας-Θεώνης Βανταράκη του Αποστόλου (κόρη, κατά το επώνυμο και το πατρώνυμο· με τον ίδιο αριθμό φορολογικού μητρώου πληρώνεται στα έργα του πατέρα της, Ιστορία 2). Εκεί άνοιξε, στις 10 Οκτωβρίου 2025, ατομική επιχείρηση στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, με email «tvantaraki» και με δραστηριότητες «Υπηρεσίες επεξεργασίας δεδομένων», «Κρυπτοστοιχεία χωρίς αντίστοιχη υποχρέωση» και «Υπηρεσίες έκδοσης κρυπτοστοιχείων χωρίς αντίστοιχη υποχρέωση».³ Στην ίδια διεύθυνση κατοικεί, κατά καταστατικό που κατατέθηκε στο Μητρώο, μια δεύτερη «Μαρία-Θεώνη Βανταράκη του Αποστόλου», με άλλο αριθμό φορολογικού μητρώου (Ιστορία 4).¹⁷

Η ΕΜΒΙΩ δεν είναι γραμμένη στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο, και κανένα έγγραφο που δημοσιεύτηκε δεν ονομάζει τον νόμιμο εκπρόσωπό της. Το κινητό του καθηγητή και η διεύθυνση της οικογένειας είναι ό,τι δείχνει ποιος βρίσκεται πίσω της. Ποιος ζητούσε, επί επτά χρόνια, να ανατίθενται οι υπηρεσίες των έργων του σε αυτή την ΑΜΚΕ, και ποιος υπέγραφε τις προσφορές της;

Από τον Σεπτέμβριο του 2022 ως τον Ιούλιο του 2026 ο Καθηγητής Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών Απόστολος Βανταράκης ζήτησε, ως επιστημονικός υπεύθυνος, έξι συμβάσεις συνολικά 39.995,83 € για τις δύο κόρες του σε δικά του ευρωπαϊκά έργα, ενώ οι προσκλήσεις του ίδιου Πανεπιστημίου ορίζουν ότι ο επιστημονικός υπεύθυνος είναι υποχρεωτικά μέλος της επιτροπής αξιολόγησης και ότι πρόταση συγγενή μέλους της επιτροπής απορρίπτεται.

Η Φαίδρα: «ερευνητικό έργο» στα 19

Η Φαίδρα Βανταράκη του Αποστόλου (κόρη, κατά το επώνυμο και το πατρώνυμο) γεννήθηκε το 2003· τον Αύγουστο του 2021 γράφτηκε στον Ειδικό Πίνακα Διακριθέντων Αθλητών της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, πίνακα που χρησιμοποιείται για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια.¹⁸ Έναν χρόνο αργότερα μπήκε στο ευρωπαϊκό έργο του πατέρα της «[i-Learn4Heatlh]_ Health promotion and health education in children through Digital Game-Based Learning» (Erasmus+). Τέσσερις συμβάσεις, όλες με επιστημονικό υπεύθυνο «ΒΑΝΤΑΡΑΚΗΣ ΧΡΗ. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ»:¹⁹

Η πρώτη σύμβαση ξεκίνησε όταν η Φαίδρα ήταν 19 ετών. Το έργο της πλήρωσε και τη μετακίνησή της σε συνάντηση των εταίρων στην Αθήνα, τον Ιανουάριο του 2025.²⁴

Η μόνη πρόσκληση που δημοσίευσε ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) για το έργο πριν από τη σύμβαση του Φεβρουαρίου 2024 είναι της 17ης Ιανουαρίου 2024: μία θέση «Ερευνητικό προσωπικό», 9.600 € για 12 μήνες, με αποκλειστικά προσόντα, «ON/OFF», «Πτυχίο Ψυχολογίας» και «Μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών στην Ψυχολογία».²¹ Η Φαίδρα ήταν τότε 20 ετών. Η έγκριση της σύμβασής της δεν αναφέρει πρόσκληση· στηρίζεται στην «αίτηση του επιστημονικού υπευθύνου» της 10ης Φεβρουαρίου 2024.²²

Η Μαρία-Θεώνη: Ιορδανία και Μογγολία

Η Μαρία-Θεώνη Βανταράκη του Αποστόλου (κόρη, κατά το επώνυμο και το πατρώνυμο), με κατοικία τη διεύθυνση της ΕΜΒΙΩ (Ιστορία 1), πήρε δύο συμβάσεις σε έργα του πατέρα της για την ανάπτυξη ικανοτήτων πανεπιστημίων εκτός Ευρώπης:

• «IBMS-JO Establishment of Intercalated Program in Basic Medical Sciences in Jordan», 27.7–14.9.2023, «ερευνητικό έργο», 2.730 €.²⁰ Τον Μάιο του 2023 ο ΕΛΚΕ είχε δημοσιεύσει για το έργο μία θέση «Υποστηρικτικό Διοικητικό προσωπικό», 4.173 € για 4 μήνες, με αποκλειστικό προσόν το «Απολυτήριος τίτλος Λυκείου».²⁵
• «Lifelong Learning for Mongolia; Occupational Health & Safety», 24.10.2025–23.10.2026, «Ερευνητικό έργο», 10.223,20 €· στις 22 Ιουλίου 2026 η Επιτροπή Ερευνών, με πρόεδρο τον Πρύτανη Χρήστο Μπούρα, την αύξησε σε 13.775,84 €, πάλι με «αίτηση του επιστημονικού υπευθύνου».²³

Ο κανόνας του ίδιου Πανεπιστημίου

Οι προσκλήσεις του ΕΛΚΕ του Πανεπιστημίου Πατρών γράφουν, στο ίδιο πρότυπο: «Το ένα τακτικό μέλος είναι υποχρεωτικά ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του Έργου» και «Επί ποινή απορρίψεως της πρότασης, δεν επιτρέπεται τα μέλη της Επιτροπής Αξιολόγησης να έχουν σχέσεις συγγένειας έως γ΄ βαθμού εξ αίματος ή αγχιστείας με οποιονδήποτε υποψήφιο».²¹ Αν οι κόρες του Βανταράκη πέρασαν από πρόσκληση, ο πατέρας τους ήταν μέλος της επιτροπής που τις έκρινε· αν δεν πέρασαν, οι συμβάσεις τους υπογράφηκαν χωρίς πρόσκληση. Και οι έξι εγκρίσεις στηρίζονται μόνο στην «αίτηση του επιστημονικού υπευθύνου».^19,22,23

Ποια επιτροπή αξιολόγησης έκρινε ότι μια 19χρονη ήταν η καταλληλότερη για «ερευνητικό έργο» σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα, και ποιοι ήταν τα μέλη της;

Το 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση χορήγησε 39.657,60 € στην ΕΜΒΙΩ, την ΑΜΚΕ με το κινητό του Καθηγητή Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών Απόστολου Βανταράκη (Ιστορία 1), ως χωριστό δικαιούχο σε δύο έργα όπου επιστημονικός υπεύθυνος για το Πανεπιστήμιο είναι ο ίδιος ο Βανταράκης.

Δύο κοινοπραξίες, δύο ελληνικοί εταίροι

Το Σύστημα Δημοσιονομικής Διαφάνειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφει για το 2025 δύο επιχορηγήσεις στην «EMVIO ASTIKI MI KERDOSKOPIKI ETAIREIA». Και στις δύο, ο άλλος ελληνικός δικαιούχος της ίδιας κοινοπραξίας είναι το Πανεπιστήμιο Πατρών:²⁶

Στο πρώτο έργο, η ΕΜΒΙΩ παίρνει σχεδόν όσα και το Πανεπιστήμιο. Και στα δύο, ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του Πανεπιστημίου Πατρών ορίζει επιστημονικό υπεύθυνο τον Βανταράκη.^27,28

Η ΕΜΒΙΩ και το Πανεπιστήμιο είναι δύο χωριστοί δικαιούχοι στις ίδιες κοινοπραξίες, με τον ίδιο καθηγητή επιστημονικό υπεύθυνο για το Πανεπιστήμιο και το κινητό του στα στοιχεία της ΑΜΚΕ. Ποιος δήλωσε, στην πρόταση των δύο έργων, ποιοι βρίσκονται πίσω από την ΕΜΒΙΩ;

Τον Οκτώβριο του 2024 η ΕΜΒΙΩ και το εργαστήριο του Καθηγητή Υγιεινής του Πανεπιστημίου Πατρών Απόστολου Βανταράκη διοργάνωσαν στο Πανεπιστήμιο την εκδήλωση «Τέχνη και Υγεία», με χορό της Θεανώς Βανταράκη και των σπουδαστών της σχολής της Τατιάνας Λοβέρδου· έξι εβδομάδες νωρίτερα, μια Μαρία-Θεώνη Βανταράκη του Αποστόλου είχε γίνει εταίρος στην εταιρεία της σχολής, και τον Μάιο του 2025 το έργο του Βανταράκη για την ποιότητα των νερών πλήρωσε στη σχολή 1.000 € για «προβολή & διαφήμιση των έργων».

Η εκδήλωση

Στις 16 Οκτωβρίου 2024, στο φεστιβάλ υποδοχής των πρωτοετών, το Πανεπιστήμιο Πατρών φιλοξένησε την ημερίδα «Τέχνη και Υγεία – Πράξη 1η: Ο ρόλος του Θεάτρου και του Χορού». Η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου γράφει: «Διοργάνωση ΕΜΒΙΩ ΑΜΚΕ, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Πατρών…», «Συνεργασία: Απόστολος Βανταράκης, Καθηγητής Υγιεινής», «Υπό τη χορηγία του Υπουργείου Πολιτισμού». Στο πρόγραμμα, σόλο χορού: «Χορός: Θεανώ Βανταράκη». Στο κλείσιμο, χορογραφία της Τατιάνας Λοβέρδου, με τους σπουδαστές της σχολής της «Κέντρο Χορού και Τεχνών DANSARTE». Η ανακοίνωση κλείνει με την υπογραφή του Βανταράκη και το κινητό του, το ίδιο που η ΕΜΒΙΩ δήλωσε στο Μητρώο Ενισχυόμενων Φορέων (Ιστορία 1).²⁹

Στις 21 Νοεμβρίου 2024, πέντε εβδομάδες μετά την εκδήλωση, το Υπουργείο Πολιτισμού ενέκρινε επιχορήγηση 4.000 € στον «φορέα με την επωνυμία "ΕΜΒΙΩ"» για «τη δράση "Τέχνη και υγεία"».³⁰

Η σχολή χορού

Η ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία της Λοβέρδου, «Κέντρο Χορού & Τεχνών Λοβέρδου», ιδρύθηκε τον Οκτώβριο του 2023. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2024 η γενική συνέλευσή της μεταβίβασε το 25 % «στην ΜΑΡΙΑ-ΘΕΩΝΗ ΒΑΝΤΑΡΑΚΗ του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ, κάτοικο Πατρών (οδός Ναυσικάς 41)», στη διεύθυνση της ΕΜΒΙΩ και της κόρης του Βανταράκη (Ιστορία 1). Ο αριθμός φορολογικού μητρώου της δεν είναι της κόρης. Στις 24 Οκτωβρίου 2025 τα μερίδια γύρισαν στη Λοβέρδου.³¹

Ανάμεσα στις δύο ημερομηνίες, στις 8 Μαΐου 2025, ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) πλήρωσε στη σχολή 1.000 € από το έργο του Βανταράκη «Ποιότητα Νερών και Τροφίμων- Επιδημιολογικές μελέτες», με επιστημονικό υπεύθυνο τον ίδιο. Το παραστατικό είναι το τρίτο τιμολόγιο της εταιρείας («ΤΠΥ 3», 5.5.2025)· η δαπάνη καταχωρίζεται ως «Έξοδα για την προβολή & διαφήμιση των έργων».³²

Τι προβολή χρειάζεται ένα έργο εργαστηριακών αναλύσεων νερού και τροφίμων από μια σχολή χορού, και ποιος από την οικογένεια Βανταράκη ήταν εταίρος της όταν πληρώθηκε;