Ο καθηγητής του Δημοκρίτειου, ο πατέρας του και οι τρεις από τους τέσσερις εταίρους του δορυφόρου DUTHSat-2

Στον δορυφόρο DUTHSat-2, που η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) χρηματοδότησε από το ελληνικό Ταμείο Ανάκαμψης, ο Καθηγητής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Θεόδωρος Σαρρής πληρώνει, ως επιστημονικός υπεύθυνος, δύο εταίρους: την SPACE ASICS, πρόεδρος της οποίας είναι ο πατέρας του Εμμανουήλ Σαρρής, και το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά», που τον Ιούνιο του 2024 προσέλαβε τον ίδιο πατέρα με ειδικότητα «Υπεύθυνος Έργου» της ίδιας αποστολής.

Ο δορυφόρος και οι τέσσερις

Τον Ιούνιο του 2023 η ESA ανακοίνωσε τις πρώτες ελληνικές αποστολές μικροδορυφόρων που επέλεξε «following an open call and selection by ESA», με χρήματα του ελληνικού Ταμείου Ανάκαμψης. Η πρώτη ήταν ο DUTHSat-2: «Led by the Democritus University of Thrace, the consortium includes the Athena Research Centre and two Greek companies: Space Asics and Prisma Electronics».³ Στις 5 Απριλίου 2023 ο Ειδικός Λογαριασμός Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) του Πανεπιστημίου είχε ήδη δεχτεί το έργο «Ελληνικός δορυφόρος cubesat επίδειξης διαστημικής αποστολής», με επιστημονικό υπεύθυνο τον Θεόδωρο Σαρρή, χρηματοδότη την ESA και προϋπολογισμό 1.000.000 €.⁴ Η σύμβαση είναι «between ESA and DUTH».¹²

Ο πατέρας στον υπεργολάβο

Η SPACE ASICS Α.Ε. («Ολοκληρωμένα διαστημικά μικροσυστήματα») έχει από τις 30 Ιουνίου 2016 πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου τον Εμμανουήλ Σαρρή του Θεοδώρου, «Διαστημικό Φυσικό», γεννημένο στην Αθήνα το 1945, που δεσμεύει μόνος του την εταιρεία. Επανεκλέγεται συνεχώς· η τελευταία θητεία λήγει το 2028.² Ο επιστημονικός υπεύθυνος του δορυφόρου είναι ο Θεόδωρος Σαρρής «του Εμμανουήλ»:¹ γιος του, κατά το πατρώνυμο και την ηλικία, με το όνομα του παππού, Θεόδωρος. Στις πληρωμές που υπέγραφε ο πατέρας για τον γιο, η Διαύγεια καταγράφει τον δικαιούχο ως «ΣΑΡΡΗΣ,,ΘΕΟΔΩΡΟΣ,ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ» (Ιστορία 5).¹³

Στα εντάλματα του ΕΛΚΕ η εταιρεία του πατέρα είναι ο «SUBCONTRACTOR #1» του έργου του γιου. Από τον Μάιο του 2023 ως τον Μάιο του 2026 πληρώθηκαν σε αυτήν 1,19 εκατ. € (Ιστορία 2).⁵

Ο πατέρας στο «Αθηνά»

Ως το 2017 ο Εμμανουήλ Σαρρής ήταν Υπεύθυνος της Μονάδας Διαστημικών Προγραμμάτων (ΜΟΔΙΑΠ) του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά»· με αυτή την ιδιότητα υπέγραφε τις πράξεις της Μονάδας από το 2010.⁸ Στις 8 Μαΐου 2023 το διοικητικό συμβούλιο του «Αθηνά» αποφάσισε να υλοποιήσει το δικό του μέρος του DUTHSat-2 «στην μονάδα ΜΟΔΙΑΠ».⁷

Στις 27 Ιουνίου 2024, με απόφαση του διοικητικού συμβουλίου και υπογραφή του Γενικού Διευθυντή Ιωάννη Εμίρη, το «Αθηνά» υπέγραψε ιδιωτικό συμφωνητικό με τον «Εμμανουήλ Σαρρή», ειδικότητα «Διαστημικός Φυσικός / Υπεύθυνος Έργου», για τον DUTHSat-2: 8.000 €, από 1.7 ως 31.10.2024. Αντικείμενο: «Mission Analysis», «Systems & Subsystems Requirements», «Payload Requirements», «Launch Selection», «ADCS Testing», «Multispectral Imager Testing», «Management».⁶ Δύο μήνες νωρίτερα είχε επανεκλεγεί πρόεδρος της SPACE ASICS.²

Ο γιος πληρώνει και τους δύο

Από το έργο του γιου το «Αθηνά» πληρώνεται ως υπεργολάβος. Τα εντάλματα του 2026 γράφουν «ΠΛΗΡΩΜΗ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΟΥ ΑΘΗΝΑ Milestone Payment»: 43.400 € και 31.000 € τον Απρίλιο, 29.140 € τον Μάιο, 17.360 € τον Αύγουστο. Επιστημονικός υπεύθυνος σε όλα: «ΣΑΡΡΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ».⁹

Από τους τέσσερις εταίρους της αποστολής, ο ένας, η ΠΡΙΣΜΑ, δεν έχει μέλος της οικογένειας. Στους άλλους τρεις ο γιος υπογράφει ως επιστημονικός υπεύθυνος, ο πατέρας προεδρεύει του υπεργολάβου και πληρώνεται από το «Αθηνά» για τη διοίκηση της ίδιας αποστολής. Καμία πράξη που δημοσιεύτηκε δεν αναφέρει δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων. Ποιος στο «Αθηνά» πρότεινε για «Υπεύθυνο Έργου» τον πρόεδρο του υπεργολάβου; Γνώριζε η ESA ότι πρόεδρος του υπεργολάβου είναι ο πατέρας του επιστημονικού υπευθύνου;

Πέντε χρόνια νωρίτερα: ο «Δαίδαλος»

Το ίδιο σχήμα υπάρχει σε μια προηγούμενη αποστολή της ESA. Από τον Δεκέμβριο του 2019 ως τον Δεκέμβριο του 2020 το έργο του Θεόδωρου Σαρρή στο Δημοκρίτειο «Δαίδαλος – Επιστημονική ανάλυση και καθορισμός προδιαγραφών – Φάση 0» πλήρωσε στο «Αθηνά» 60.000 € με τέσσερα εντάλματα: «ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΗ ΕΡΓΟΥ ΣΕ SUBCONTRACTOR #8» και «ΠΛΗΡΩΜΗ ΣΕ SUBCONTRACTOR #8».¹⁰

Στο ίδιο διάστημα το «Αθηνά» είχε συμβάσεις με τον πατέρα του για τον «Daedalus»: τον Οκτώβριο του 2018, 9.750 € για τη «Μεγιστοποίηση του ωφέλιμου χρόνου μετρήσεων του διαστημοπλοίου Daedalus», με διατάκτη τον Γενικό Διευθυντή Ιωάννη Ιωαννίδη· τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2019, 9.000,23 € και 7.477,80 €, με ειδικότητα «Διαστημικός Φυσικός / Υπεύθυνος Έργου» και αντικείμενο «Mission Concept Analysis».¹¹ Η πρώτη σύμβαση του πατέρα προηγείται κατά 14 μήνες της πρώτης πληρωμής από το έργο του γιου, και τα έγγραφα δεν δείχνουν αν το μερίδιο του «Αθηνά» στον «Daedalus» χρηματοδοτούνταν μόνο από το Δημοκρίτειο ή και απευθείας από την ESA. Δείχνουν όμως το ίδιο ζευγάρι θέσεων: ο γιος πληρώνει το «Αθηνά» ως υπεργολάβο, το «Αθηνά» πληρώνει τον πατέρα στην ίδια αποστολή.